COLUMN  
Riorama 35 – september 2021

Kwetsbaarheid

Afgelopen zomers zijn we geconfronteerd met periodes van droogte en hoge temperaturen. Dat heeft ons met de neus op de feiten gedrukt. Onze waterbronnen en -reserves zijn niet onuitputtelijk. Deze zomer staan de hemelsluizen dan weer open. Het is alle hens aan dek om kelders leeg te pompen en ondergelopen straten schoon te vegen na hevige regenbuien.

Te weinig of teveel. Je zou denken dat we te maken hebben met het stereotiepe van de klagende Belg voor wie het nooit goed is. Helaas is dit de realiteit waarmee we te maken hebben.

Maar stel nu dat we altijd genoeg water hebben. Geen tekorten en nooit overdadig veel neerslag. Mogen we dan op onze twee oren slapen?

Helaas moet ik me hiervoor aansluiten bij die klagende Belg. Mijn antwoord op die vraag is neen. Het P-woord dat Vlaanderen op zijn grondvesten deed daveren, is ook stilletjes de waterwereld ingesijpeld.

Wat initieel een lokale aangelegenheid leek met vervuilde grond op een bouwwerf, is uitgegroeid tot een maatschappelijk, ecologisch en politiek probleem in Vlaanderen en ver daarbuiten: PFOS en bij uitbreiding PFAS, een familie van chemische stoffen met brede toepassing.

Doorheen de jaren zijn we kwistig omgegaan met het gebruik van deze chemische stoffen. Niet alleen in de industrie, maar ook in ons dagelijks leven. Bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat onze biefstuk niet aanbakt in de braadpan. Of, om onze schoenen waterdicht te houden tijdens de hevige regenbuien van de afgelopen periode. Het resultaat is dat er nog weinig plekken op Vlaamse bodem zijn waar we geen PFAS terugvinden.

Wat geldt voor PFAS geldt ook voor andere stoffen, zoals kunststoffen. Stoffen die aanvankelijk solide en onschadelijk leken, bleken in sommige gevallen schadelijk voor mens en milieu. Zo zijn microplastics ondertussen wijdverspreid in de natuur. Ook deze stoffen zijn terecht gekomen in onze voedselketen.

Hoe we dit tij kunnen keren is voer voor verder onderzoek en debat. Maar om erger te voorkomen moeten we nu handelen. We moeten vermijden dat deze vervuiling zich verderzet en uiteindelijk de bronnen van ons drinkwater bereikt. Wij roepen dan ook op om verder werk te maken van een doorgedreven bronbeschermingsbeleid zodat ook onze kinderen en kleinkinderen van gezond drinkwater kunnen genieten.