REPORTAGE  
Riorama 24 – december 2018

Alleen een totaalsysteem maakt efficiënt regenwaterbeheer mogelijk

Op het recente Regenwaterevent van Dyka in Zwijnaarde namen zowel wetenschappers, praktijkmensen als specialisten van de fabrikant het woord. De slotconclusie was unaniem: infiltratie- en buffervoorzieningen worden efficiënter, ‘slimmer’ en onderhoudsvriendelijker. Alleen een totaalsysteem maakt efficiënt regenwaterbeheer mogelijk.

“Klimaatveranderingen leiden tot veel meer extremen, langere droogtes en meer wateroverlast”, vertelt dr. Ir. Vincent Wolfs van KU Leuven-spin-off Sumaqua. “Verharding versterkt de klimaatveranderingen en heeft nefaste neveneffecten: minder grondwatervoeding en meer droogte, snellere afvoer van hemelwater en minder verdamping/meer hitte. We moeten op zoek naar duurzame hemelwatersystemen zoals bronmaatregelen en bufferbekkens met vertraagde afvoer en drainage. Oplossingen op maat en een nieuwe manier van ontwerpen dringen zich op. Bronmaatregelen worden op een andere manier ontworpen dan een klassieke riolering. Deze eerste ledigen heel traag waardoor ook voorgaande buien in rekening moeten worden gebracht. Continue langetermijnsimulaties zijn hierbij een handige tool. Ontharden en kiezen voor groenblauwe oplossingen is de boodschap. Er is geen vast recept voor het doordacht ontwerpen van bronmaatregelen”, aldus Wolfs. “Met Sirio-software hebben KU Leuven en Sumaqua samen een specifieke tool ontwikkeld om bronmaatregelen te ontwerpen. Deze is opgenomen in de Code van Goede Praktijk.”

Intelligente controle

Last but not least moeten we maximaal inzetten op nieuwe technologieën. “Ik denk bijvoorbeeld aan intelligente controle op basis van weersvoorspelling en sensoren om wateroverlast (of droogte etc) te beperken, of andere vormen van intelligente controle zoals neerslagvoorspelling via lokale, stedelijke radars. Andere mogelijkheden zijn het simuleren van stedelijke wateroverlast, intelligente groendaken en slimme rioleringen”, zegt Wolfs.

Regenwateroplossingen

De goede werking van infiltratievoorzieningen is cruciaal om aan de doelstellingen van integraal waterbeheer en de voorkoming van wateroverlast/droogte te kunnen voldoen. Als de infiltratiewerking slecht werkt, heeft dat vaak ook een negatieve invloed op de bufferingscapaciteit en de werking van noodoverloop naar gracht of riolering. De investeringen op het vlak van infiltratie en het vertraagd afvoeren van hemelwater schieten dan hun doel voorbij en zijn nutteloos. Een buffer- en infiltratievoorziening kan bovengronds, ondergronds of in combinatie geïntegreerd worden. De keuze is afhankelijk van de randfactoren van het project. Bij een goed doordacht concept bieden ondergrondse voorzieningen in kunststof een absolute meerwaarde omdat ze de meestal beperkte beschikbare ruimte optimaal benutten.

Aandachtspunten in elke fase

Wel zijn er aandachtspunten, zowel in de fase van het ontwerp, de uitvoering, de oplevering als het onderhoud/beheer. “Bij het ontwerp denk ik, naast een goede voorstudie en dimensionering van het systeem, aan een goede voorbehandeling en het gebruik van correct geotextiel (COPRO PTV 829) en drainagezand. In de uitvoeringsfase zijn er onder meer de BENOR-kwaliteitsborging en de berekeningsmethode inzake sterkteberekening”, vertelt Bram Veys, salesengineer bij Dyka. “In de opleveringsfase vergemakkelijkt een as-builtplan het snel terugvinden van de installatie. In de onderhouds- en beheerfase blijven – naast diverse inspecties, controles en reinigingen – een goede rapportage van het onderhoudsplan en het nemen van correctieve maatregelen essentieel.”

Totaalsysteem

Efficiënt regenwaterbeheer vergt een doordachte en geplande aanpak. Het is dan ook nodig om rekening te houden met alle stappen van het traject dat regen op of naast een perceel aflegt. Daarom deelt Dyka met Duborain het regenwaterproces op in zes stappen: opvangen, transporteren, filteren, gebruiken, bufferen en infiltreren en tenslotte reguleren. Die stappen zijn gevisualiseerd in een handige infografic. “Voor elk van die stappen bieden we met het Duborain-assortiment de nodige oplossingen: van Vacurain (ons UV-systeem) tot infiltratiekratten en de V-flow verticale infiltratieoplossing. Dyka positioneert zich zo als een echte probleemoplosser op de regenwatermarkt, omdat we gespecialiseerde kennis in huis hebben en als integrator op verschillende niveaus contacten onderhouden met allerlei partners”, aldus Vreys. “Ook de engineering & consultancy-afdeling levert een bijdrage aan de oplossing voor elk regenwaterprobleem dat zich kan voordoen. Tenslotte is er de volledigheid van ons assortiment. De klant kan terecht bij een one-stop-shop. We hebben voor elk probleem het juiste antwoord. De klant hoeft niet zelf op zoek te gaan”, stelt hij.

Case verticale infiltratie

Ook de gemeentelijke praktijk inzake regenwaterbeheer kwam aan bod. Johan Cabooter, bedrijfsleider van AGSO Waterbedrijf Knokke-Heist, lichtte zijn ervaringen met verticale infiltratie toe: “In de zone rond het golfterrein bijvoorbeeld, hebben wij onze drinkwaterwinning met drie filterbatterijen met elk een twintigtal filterbuizen en ook een dompelpompbatterij met twaalf filterbuizen. Van oudsher zitten er, vooral in Het Zoute, heel wat klassieke infiltratieputten (geschat op een 800-tal). De plaatsing ervan dateert van na WO I en de jaren 50 en 60. In het verleden werden deze infiltratieputten echter op de verkeerde manier geplaatst: ze draineren in het horizontale vlak en zijn zo volledig dichtgeslibd. In 2012 kwam deze infrastructuur in handen van het AGSO en gingen wij op zoek naar een oplossing voor dat probleem. Op een vakbeurs trok de V-flow van Dyka de aandacht omdat dit systeem teruggaat naar de grondwaterwinningstechniek en het regenwater kan laten infiltreren over een grotere diepte dan een klassieke infiltratieput. De drie pluspunten: de buffering bij dit systeem (ongeveer 800 liter) is bijna driemaal groter dan van een klassieke infiltratieput. De infiltratiediepte is perfect en gaat naar de diepte en er is een lage concentratie aan regenwater (160 l/lm) die verdwijnt. Bij een infiltratieput is dit 250l/lm. Belangrijk omdat in het zandgedeelte naast het infiltratiegedeelte een kleinere verslibbing gebeurt en de V-flow een grotere levensduur heeft.”

Door Philip Declercq

www.dyka.be