REPORTAGE  
Riorama 24 – december 2018

Wow! Waardevol rioolwater

Een recent project kijkt naar de mogelijkheden om waardevolle stoffen, die als basis het element koolstof hebben, uit water te halen en te benutten. Het is WOW! gedoopt, kort voor ‘Wider business Opportunities for raw materials from Waste water’. De stoffen moeten dan leiden tot onder meer actief kool, biogebaseerde plastic, olie en zuren,… Aan het project nemen ook twee Belgische partners deel: Vito en Vlario.

In maart ging Interregproject WOW! Van start. De projectpartners hopen dat in de toekomst waterbeheerders niet alleen rioolwater zullen zuiveren, maar ook waardevolle grondstoffen uit rioolwater zullen halen. Die zullen dan geleverd worden aan bedrijven die er waarde aan toevoegen. Ook zou het beleid dan beter moeten aansluiten bij die nieuwe circulaire denkwijze. Het consortium wil dit toekomstbeeld helpen realiseren door waardeketens te ontwikkelen voor drie verschillende materialen uit rioolwater: cellulose, lipiden en PHA.

Ruben Guisson, projectmanager biogebaseerde economie bij Vito: “Dat zijn geen eindproducten die je op het schap kan zetten en meteen kan kopen. Neen, het gaat om intermediaire producten die voort vermarkt kunnen worden. Een voorbeeld van zo’n intermediair product is korreltjes PHA, waarmee partijen een bioplastic eindproduct, bijvoorbeeld een bekertje, kunnen maken.”

Fullscale of plug-in

“We zitten nu in het stadium van het maken van die intermediairen op demoschaal“, stelt Guisson. “Vito staat in voor de techno-economische evaluatie van die systemen over de hele waardeketen. We kijken bijvoorbeeld wat uitbaters van een rioolwaterzuiveringsinstallatie aan kosten en winsten zouden hebben als ze een dergelijke techniek zouden integreren in hun systeem. Daarnaast zullen projectpartners binnen het project drie pilots runnen. Met die pilots hebben we de ambitie tot 1.000 ton vermarktbare producten te maken, onder andere 300 ton zuren, 300 ton actieve kool, 400 ton bio-olie en één ton PHA. Eerst zullen we op technische basis kijken of we de producten kunnen maken met de juiste kwaliteit. Ook zullen we onderzoeken hoe de pilootinstallaties zelf zullen reageren op wijzigingen in de samenstelling van rioolwater. Bijvoorbeeld welke impact een bepaalde verontreiniging kan hebben op bacteriën die erin leven. Of nog: waterzuiveringsinstallaties zijn al decennialang afgestemd op de verwerking van bepaalde koolstofbronnen. Als je die wegneemt, wat gebeurt dan met de klassieke waterzuiveringsinstallatie? Ook erg belangrijk is na te gaan in hoeverre zo’n techniek kan geïntegreerd worden in een klassieke rioolwaterzuiveringsintallatie.”

Er zijn twee mogelijke pistes waar het project heen zal leiden: “Ten eerste, een nieuwe dedicated rioolwaterzuiveringsinstallatie op basis van een van de onderzochte technologieën in de pilots of een combinatie ervan. Dat het project daartoe leidt, is volgens mij op korte termijn minder waarschijnlijk. De tweede, meer waarschijnlijke piste is dat we komen tot een plug-ininstallatie die je gaat in- of aanbouwen bij een bepaalde installatie en dus daarin integreren.”

“We willen zoveel mogelijk contacten met de industrie.”

Ruben Guisson, projectmanager biogebaseerde economie Vito

Voorts zullen de resultaten van het WOW!-project beschikbaar gemaakt worden via een Decision Support Tool, als hulpmiddel voor waterbeheerders bij het nemen van beslissingen over de transitie naar een circulaire benadering van rioolwater.

Aansluiten

“Organisaties die een rol willen spelen in het project, kunnen ons steeds contacteren”, stelt Guisson. “We willen zoveel mogelijk contacten met de industrie om bijvoorbeeld te weten aan welke normen of standaarden onze intermediaire producten zouden moeten voldoen en of er interesse is vanuit de sector om deze effectief te kopen. Bijvoorbeeld zullen de normen voor plastic omhulsels van een geneesmiddel allicht veel strikter zijn dan deze voor plastic in meubels, stoelen, gieters,... Ook organiseren we brokerage-events met een meet-and-greet tussen industriële partijen en uitbaters van waterzuiveringsinstallaties of beleidsmakers. Zo willen we te weten komen of er interesse is vanuit de sector en welke de bezorgdheden en aandachtspunten zijn. We willen uiteindelijk gaan naar memoranda of understanding met marktpartijen geïnteresseerd in koolstofbronnen gerecupereerd uit rioolwater. Voor België zullen Vito en Vlario deze brokerage-events organiseren.”

Door Koen Vandepopuliere

https://vito.be/nl/nieuws/project-wow-van-start-rioolwater-waardevol

Nederlandse case

Laten we even toespitsen op de activiteiten in project WOW! van een van de projectpartners: het Nederlandse Waterschap Vallei en Veluwe. Dat heeft daarvoor een proefhal voorzien en werkt er nauw samen met twee andere projectpartners: CirTec en Pulsed Heat.

Die waterbeheerder wint cellulose vooral uit resten van toiletpapier die dagelijks op de rioolwaterzuivering binnenkomen. Met een fijnzeef wordt de cellulose uit het rioolwater gewonnen. Daarna wordt die cellulose (het zeefgoed) verder ontwaterd en gedroogd. De gedroogde cellulose wordt vervolgens voeding voor pyrolyse (een thermisch kraakproces). Daarbij komen de volgende stoffen vrij:

  1. Zuren: er wordt een waterige mix geproduceerd die grotendeels bestaat uit mierenzuur en azijnzuur. Die zal Waterschap Vallei en Veluwe als koolstofbron weer op de rioolwaterzuivering inzetten.
  2. Bio-olie: er wordt pyrolyseolie geproduceerd die vermarkt wordt als stookolie van biologische oorsprong.
  3. Biokool en as: de minerale fractie uit het proces is een mengsel van kool en as. De kool wordt met stoom geactiveerd, wat de bindende kracht ervan doet toenemen. Zo ontstaat actief kool. Daarmee wil de waterbeheerder tegen eind 2019 medicijnresten uit zijn rioolwater halen.

WOW! beknopt

Interreg North-West Europe project ‘Wider business Opportunities for raw materials from Waste water’

Projectduur: maart 2018-September 2021

Consortium: Avans Hogeschool; CirTec; Natureplast; Pulsed Heat; Remondis Aqua Industrie; Seven Trent Water; Technische Universität Kaiserslautern; Université du Luxembourg; Vito; Vlario; WaterschapVallei en Veluwe; en Wupperverbandgesellschaft für integrale Wasserwirtschaft