REPORTAGE
Riorama 25 – maart 2019
BENOR-certificatie van gres producten: klaar voor de toekomst
Sinds 31 maart 2018 werd de certificatie van gres producten volledig overgedragen aan COPRO.
Voor elk product moet de producent beschikken over een technische fiche.
Tijdens de inspecties wordt gecontroleerd of de producent de proeven wel degelijk uitvoert en de eisen respecteert.
Kunnen rekenen op kwalitatieve producten: het is ook bij waterbehandelings- en rioleringsprojecten een terechte eis van de eindklant, die daarvoor bij voorkeur vertrouwt op gekeurde producten. Dat geldt zeker ook voor gres producten zoals buizen en aansluitstukken. Gres is een keramisch materiaal uit gebakken klei, met zeer specifieke eigenschappen zoals duurzaamheid en slijtvastheid. De certificatie is sinds 31 maart 2018 in handen van COPRO vzw, de onpartijdige instelling voor de controle van bouwproducten. Na de eerste controles merkt Koen Van Daele, productverantwoordelijke bij COPRO, dat de meeste producenten goed bezig zijn.
De certificatie van gres producten was lange tijd in handen van INISMa (Belgisch keramisch onderzoekscentrum dat gespecialiseerd is in anorganische materialen, bodem en milieu). In 2014-2015 kwamen COPRO en INISMa tot een onderling akkoord om de keuring van gres producten over te hevelen naar COPRO. Sinds 31 maart 2018 werd de certificatie volledig overgedragen aan de in Zellik gevestigde vzw.
BENOR
“Hoofdstuk 3 van het Standaardbestek 250 voor de Wegenbouw omvat een lijst van materialen waarvan het voorafgaand technisch nazicht moet gebeuren door een erkende onafhankelijke instantie”, zegt productverantwoordelijke Koen Van Daele. “Voor al die producten, dus ook voor gres producten, levert die onafhankelijke instantie een certificaat af om een keurmerk te mogen aanbrengen. In het geval van gres producten is dit het BENOR-keurmerk. Met de uitreiking van dit certificaat bevestigen wij als certificatie-instelling dat er voldoende vertrouwen is dat de producent in staat is om de overeenstemming van zijn product met de vereisten uit de referentiedocumenten te garanderen. Voor een goed begrip: het BENOR-merk verklaart dus niet de prestaties van het product, maar de certificatie bevestigt wel het vertrouwen dat de producent er alles aan doet om zijn producten conform de geldende specificaties te produceren.”
Stel dat een van de eigenschappen van een product zou afwijken van de geldende specificaties, dan moet de producent via interne zelfcontrole kunnen aantonen dat de non-conformiteit werd vastgesteld en er gevolg werd aangegeven.
Reglementen
Voor de inspecties in het kader van de BENOR-certificatie baseert de onpartijdige instelling zich op het algemeen certificatiereglement CRC 01 BENOR. “Dat reglement is identiek voor alle producten waarvoor wij de BENOR-certificatie beheren”, vervolgt Koen Van Daele. “Het algemene reglement wordt aangevuld met een toepassingsreglement, dat extra regels oplegt aan specifieke producten, zoals TRA 95 in het geval van gres. De bepalingen uit dat toepassingsreglement worden besproken en bepaald door een sectorale commissie. Daarin zetelen de vertegenwoordigers van de gehele sector: zowel de openbare instellingen, de eindklanten of gebruikers, de experten als de producenten.”
In 2016-2017 kwam die sectorale commissie meerdere keren samen, wat in oktober 2017 resulteerde in een eerste versie van het toepassingsreglement. Daarop baseerde COPRO zich voor de eerste inspecties in 2018. Nieuw overleg in 2018 leverde tegen eind vorig jaar een versie 2.0 van dat aanvullend reglement op.
“Die omvat enkele aanvullende zaken. Zo zullen wij tijdens de inspecties steekproefsgewijs proeven bijwonen die de producent op zijn producten uitvoert om na te gaan of ze effectief conform de eisen zijn. Die aanpak met steekproeven is een noodzaak en biedt ons de mogelijkheid om de veelheid aan producten die een producent op de markt brengt (denk alleen nog maar aan de grote variatie in diameters) op regelmatige basis te controleren.”
Daarnaast stipuleert het toepassingsreglement nu ook welke proeven moeten worden uitgevoerd op afdichtingsmaterialen en op apart geleverde verbindingselementen. Die aanvullingen bieden de eindklant de zekerheid dat zowel het product in gres als de afdichting onderworpen is aan strenge inspecties. “Het TRA 95 vermeldt ook de periodiciteit waarmee wij de controles uitvoeren. In de praktijk komt dat neer op minstens twee inspecties per jaar per productie-eenheid. Dat is deels ook afhankelijk van het aantal verschillende producten dat een producent op de markt brengt.”
PTV’s
Naast het toepassingsreglement, bespreekt de sectorale commissie ook de PTV’s (Prescriptions Techniques of Technische Voorschriften) waarin is opgenomen aan welke eisen producten in gres moeten voldoen. “In een volgende versie van het Standaardbestek 250 zal er voor de gres producten worden verwezen naar de toepasselijke PTV 895, respectievelijk reeks 1, 4, 6 en 7. In de PTV’s nemen we de eisen op die de eindklant aan de producten stelt, waarna we tijdens de inspecties controleren of de producent de proeven wel degelijk uitvoert en de eisen respecteert.”
“We stellen tot onze tevredenheid vast dat producenten echt wel met kwaliteit bezig zijn.”
Technische fiche
Voor elk product moet de producenten beschikken over een technische fiche. Die wordt via het Extranet van COPRO ingediend. “Wij kijken de fiches na en zorgen voor de validatie ervan. Welke zaken waarborgt de producent? Is alles conform de technische voorschriften? Op elk leveringsdocument en op elk geleverd product moet de code van de technische fiche ook worden aangebracht. De quasi 10.000 technische fiches van alle door COPRO gecertificeerde producten zijn raadpleegbaar op ons Extranet. Dit biedt de eindklanten zekerheid: ze kunnen op Extranet opzoeken of ze effectief de producten krijgen die ze gevraagd hebben.”
Positief verhaal
De COPRO-inspecteurs zijn intussen volop bezig met de inspecties van gres producten om nieuwe producenten het BENOR-certificaat te kunnen verlenen en bestaande producenten te controleren. “Aangezien we pas in 2018 ten gronde van start zijn gegaan, is het moeilijk om een algemeen beeld over die markt te schetsen”, legt Koen Van Daele uit. “Wel stellen we tot onze tevredenheid vast dat producenten echt wel met kwaliteit bezig zijn. Ze kiezen bewust om te werken met kwalitatieve grondstoffen en investeren via een goed uitgebouwd intern labo fors in kwaliteitsopvolging. Stellen ze tijdens die controles dan toch vast dat een bepaald product afwijkt van de vigerende eisen, gaan ze meteen op zoek naar een valabele oplossing.”
COPRO staat ook in voor de inspectie van buizen in andere materialen (beton, gietijzer). “Gres vertegenwoordigt een beperkt deel van de markt en wordt vooral ingezet voor riolering en afvoer van afvalwater. Tot de verplicht te beproeven eigenschappen behoren onder meer de slijtvastheid en de chemische weerstand, waardoor producten in gres goed bestand zijn tegen onder meer agressief afvalwater. Het spreekt voor zich dat we met een kritisch oog verder gaan met onze inspecties, maar de eerste bevindingen versterken ons gevoel dat eindklanten die op gres producten van BENOR-gecertificeerde producenten vertrouwen, op beide oren mogen slapen over de kwaliteit ervan”, besluit Koen Van Daele.
Door Bart Vancauwenberghe
Foto’s COPRO