REPORTAGE
Riorama 25 – maart 2019
Microtunneling: sleufloos aanleggen van riolering
Microtunneling is een tunnelbouwmethode voor sleufloze aanleg van rioleringen of leidingen onder wegen, spoorwegen, waterlopen of andere constructies en is geschikt voor tunnels met een diameter van 400 tot 3500 mm.
Bij microtunneling begint men met het maken van een persput als vertrekpunt. In dat vertrekpunt wordt een hydraulische persinstallatie gemonteerd waarmee het microtunnelingboorschild in de grond wordt geperst.
Achter aan de machine wordt een laser geplaatst zodat de laserstraal parallel aan de as van de doorpersing er in de gewenste helling op een target in het microtunnelingboorschild kan afgelezen worden.
De toepassing van sleufloze technieken resulteert in een geringere omgevingsimpact voor weggebruikers en omwonenden, minder inkomstenverlies voor naburige handelaars en transporteurs, minder milieu-, voertuig- en wegschade en minder ongevallen omdat wegomleggingen in tijd en omvang beperkt kunnen worden.
Sleufloze technieken bestaan al tientallen jaren en worden veelvuldig en met succes toegepast bij grote collectorprojecten. In verschillende grote Vlaamse steden werden reeds kilometerslange leidingtrajecten aangelegd met doorpersingen. Voor gemeentelijke infrastructuurwerken werd tot op heden slechts in uitzonderlijke omstandigheden, zoals kruisingen van spoorwegen, waterlopen of grote wegen van die technieken gebruikgemaakt.
Nochtans wordt in sommige buitenlandse steden ook in het gemeentelijk rioleringsnet al meer dan 50% van de riolen in microtunneling aangelegd. In Vlaanderen is die achterstand deels te wijten aan een gebrekkige kennis van de mogelijkheden met die technieken. In januari organiseerde Vlario daarom een basisopleiding om kennis te maken met de verschillende sleufloze technieken waar ook heel wat studiebureaus en gemeenten aan deelnamen.
Een van de doorperstechnieken is microtunneling. Dat is een tunnelbouwmethode voor sleufloze aanleg van rioleringen of leidingen onder wegen, spoorwegen, waterlopen of andere constructies en is geschikt voor tunnels met een diameter van 400 tot 3500 mm. Afhankelijk van de diameter kunnen lengtes van 20 tot 800 m uitgevoerd worden, of langer mits toepassing van tussendrukstations.
Proces
Microtunneling begint met het maken van een persput als vertrekpunt. In dat vertrekpunt wordt een hydraulische persinstallatie gemonteerd waarmee het microtunneling boorschild in de grond wordt geperst. Daarna wordt de eerste buis aan het boorschild gekoppeld en ook ingeperst. Dat proces herhaalt zich totdat het boorschild in de ontvangstput (uittredepunt) aankomt.
Besturing
Een microtunnelingboorschild bestaat uit twee onderdelen, waarvan het voorste deel ten opzichte van het achterste deel scharniert door hydraulische vijzels. Zodoende kunnen stuurcorrecties worden uitgevoerd in hoogte en richting.
Positionering
Achter aan de machine wordt een laser geplaatst zodat de laserstraal parallel met de as van de doorpersing er in de gewenste helling op een target in het microtunneling boorschild kan afgelezen worden. De positie van het boorschild ten opzichte van die laser wordt grafisch op een beeldscherm weergegeven in X- en Y-as evenals de helling van het boorschild. Via de hydraulische vijzels kan het voorste deel van het boorschild dan bijgestuurd worden in geval van afwijkingen ten opzichte van de theoretische lijn.
Type boorschild
Microtunneling kan worden toegepast met een open boorschild, waarbij de grond steekvast met transportspiralen naar buiten wordt getransporteerd of met een gesloten boorschild en hydraulische grondafvoer (Slurry-systeem). Het kan worden gebruikt in alle bodemtypes mits aangepast snijrad. Daarmee kunnen zowel rechtlijnige tunnels als tunnels in bocht geperst worden. De kleinste diameter van een microtunnelingboorschild is 400 mm en gaat tot 3500 mm.
Tekst en foto’s Vlario